🔥🔥🔥เปิดโลกกะทัด…เมื่อองค์จริงเล่าเรื่อง 😎 รวมภาพพระกรุ ขุนแผนเคลือบ กรุวัดบ้านกลิ้ง สภาพมีคราบกรุ และกรอคราบแล้ว

​ของเก่า…จำเป็นต้องดูเก่าตามภาพจำหรือไม่?

เมื่อพูดถึงวัตถุโบราณ หลายคนมักนึกถึงความเก่าในรูปแบบของผิวที่หม่น แห้ง มีร่องรอยของกาลเวลา หรือดูผ่านการใช้งานมาอย่างยาวนาน

แต่เมื่อมองไปที่ประวัติศาสตร์เครื่องปั้นดินเผาและเครื่องเคลือบของจีน ภาพดังกล่าวอาจไม่ได้เป็นคำตอบทั้งหมด

จีนมีประวัติศาสตร์การผลิตเครื่องปั้นดินเผาและเครื่องเคลือบมายาวนานมาก มีการพัฒนาเทคนิคการเคลือบและการเผามาอย่างต่อเนื่อง จนเกิดเครื่องเคลือบหลากหลายรูปแบบในแต่ละยุคสมัย ตั้งแต่เครื่องเคลือบยุคแรก ๆ ไปจนถึงศิลาดลและเครื่องลายครามที่มีชื่อเสียง

สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจคือ วัตถุเคลือบที่มีอายุหลายร้อยปีหรือแม้แต่เป็นพันปี ไม่ได้จำเป็นต้องมีผิวหน้าตาเหมือน “ของเก่า” ตามภาพจำเสมอไป

บางชิ้นยังคงมีผิวเคลือบที่ดูสวย เรียบ และมีความสดของสี จนเมื่อมองด้วยสายตาเพียงอย่างเดียว อาจรู้สึกว่าไม่น่าใช่วัตถุที่มีอายุยาวนาน

ตรงนี้เองที่ทำให้ผมกลับมามองพระเครื่องประเภทพระเคลือบจากอีกมุมหนึ่ง

เพราะบางครั้ง สิ่งที่ทำให้เราสงสัยว่า “เก่าจริงหรือ?” อาจไม่ได้เกิดจากองค์พระ แต่เกิดจากภาพจำของเราที่มีต่อคำว่า “ของเก่า”

บทความนี้จึงไม่ได้ต้องการนำเครื่องเคลือบจีนมาใช้ตัดสินพระเครื่อง แต่ต้องการชวนมองเรื่องหนึ่งไปพร้อมกันว่า

อายุของวัตถุ กับหน้าตาของผิววัตถุ อาจไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

และเมื่อเรากลับมามององค์จริงตรงหน้า รายละเอียดของผิวเคลือบจึงเป็นเรื่องที่ควรศึกษา มากกว่าจะตัดสินจากความรู้สึกว่า “ดูใหม่” หรือ “ดูเก่า” เพียงอย่างเดียว

นี่ก็เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่เมื่อสิบกว่าปีก่อน ทำให้ตัวผู้เขียนเองตระหนักรู้อยู่ตลอดเวลา จากคำที่ลุง “นาย” ซึ่งท่านเป็นนายทหารเก่า กำชับบอกผมเสมอว่า…

“เอ็งต้องดูน้ำเคลือบ ต้องใสวาวแบบนี้พระจึงจะสวยแท้ เพราะมันเป็นศิลปะโบราณแท้ คนโบราณเขาเก่ง ยิ่งองค์สวย ๆ ต้องเก็บรักษาไว้ดี ๆ นะ จะหาไม่ได้อีกนะ ของลุงก็มีไม่มากแล้ว พระกรุนี้ยิ่งศักดิ์สิทธิ์ เป็นพระตระกูลสูง เผลอ ๆ ทันพระนเรศสร้างเลยนะ”

แต่ก็อย่างที่ว่าแหละครับ ความสงสัยมันก็อดคิดไม่ได้อีก…

พระเก่าทำไมดูใหม่จังวะ แล้วจะทันพระนเรศวรสร้างได้อย่างไร?

ผมก็ยิ่งงงเข้าไปใหญ่

พอ ๆ คิดเยอะไป ลุงแกพูดให้คิดหรือเปล่าเนี่ย 😇🤣

สุดท้าย ผมก็เอาไปแจกเพื่อนบ้าง คนรู้จักบ้าง มารู้ความจริงทีหลังก็เกือบสายไปซะแล้ว คนที่เอาไปบูชาต่างก็เกิดประสบการณ์มากมาย แล้วมาเล่าให้ผู้เขียนฟังเอง บางคนก็อยากได้อีก

พอได้ศึกษาลึกถึงข้อมูลประกอบเกี่ยวกับเครื่องเคลือบของต่างประเทศ เช่น จีน และบางประเทศ พบว่าวัตถุบางชิ้นมีอายุหลายพันปี แต่สียังใหม่สดอยู่เลย

คำถามจึงกลับมาที่พระกรุของเรา

ถ้าวัตถุที่มีอายุหลายพันปียังสามารถรักษาความสดของผิวเคลือบไว้ได้ แล้วพระกรุที่มีอายุเพียง 300–400 ปี ทำไมจึงต้องดูเก่ามากขนาดนั้น?

คำตอบหนึ่งที่ทำให้ผมมองเรื่องนี้ต่างออกไป คือ สภาพการเก็บรักษาและสภาพแวดล้อมของการพบวัตถุในแต่ละกรุ ว่ามีลักษณะอย่างไร

ดังนั้น การมองวัตถุเก่าจาก “ความรู้สึกว่าเก่าหรือใหม่” เพียงอย่างเดียว อาจยังไม่เพียงพอ

สิ่งที่ควรทำคือกลับมาดูองค์จริง ศึกษาผิวเคลือบ รายละเอียด และสภาพแวดล้อมที่เกี่ยวข้องไปพร้อมกัน

เพราะบางครั้ง… ของเก่าอาจไม่ได้หน้าตาเหมือนที่เราคิดว่าของเก่าควรจะเป็น

แหล่งข้อมูลประกอบการศึกษา

บทความนี้เรียบเรียงขึ้นเพื่อเล่าเรื่องและชวนศึกษาเกี่ยวกับเครื่องปั้นดินเผาและเครื่องเคลือบจีน โดยมีข้อมูลประกอบจากแหล่งข้อมูลของพิพิธภัณฑ์และสถาบันด้านศิลปวัฒนธรรม เพื่อใช้เป็นแนวทางในการศึกษาเพิ่มเติม 👇👇👇

ฐานข้อมูลเครื่องปั้นดินเผาและเครื่องเคลือบจีน — The Metropolitan Museum of Art

เครื่องปั้นดินเผาจีน — British Museum

งานศึกษาว่าด้วยเครื่องเคลือบเผาอุณหภูมิสูงยุคแรกของจีน — University College London (UCL)

📖 เรื่องราวของพระเครื่องไม่ได้จบที่ภาพเพียงหนึ่งภาพ

เพราะพระทุกองค์ล้วนมีเรื่องราวให้เราได้ค้นหา

— TeeRelic Siam

เล่าเรื่องพระเครื่องจากข้อมูลจริง

และประสบการณ์จากการสะสม