บทที่ 3 — ขุนแผนเคลือบ พิมพ์ใหญ่อกใหญ่ จากองค์จริง กรุวัดบ้านกลิ้ง
พระสวยที่เราเห็น…อาจเป็นเพียงปลายทางของเรื่องราว ชมด้านหน้า: ยังมองเห็นผิวเคลือบฉ่ำๆ นุ่มนวลสายตา คราบที่ปกคลุมเห็นเป็นสีฟ้าผสมกับสีเทาอ่อน สวยงามเป็นธรรมชาติ ผมมีความคิดอยู่เรื่องหนึ่งว่า… ต่อให้เป็นเซียนพระหรือนักสะสมที่อยู่ในวงการมานานแค่ไหน ก็ไม่ได้หมายความว่าจะมีโอกาสเห็นเหตุการณ์หรือสภาพของพระทุกองค์ในทุกช่วงเวลา เพราะพระหนึ่งองค์กว่าจะมาอยู่ในสภาพสวยงามอย่างที่เราเห็นในวันนี้ อาจผ่านการเก็บรักษา การทำความสะอาด การเปิดผิว หรือการเปลี่ยนแปลงมาหลายขั้นตอน และสิ่งหนึ่งที่ผมสังเกตมาตลอดก็คือ พระสวยนั้นมีให้เห็นมากมาย แต่ “สภาพก่อนที่จะสวย” กลับเป็นสิ่งที่พบเห็นได้ยากกว่า นักสะสมบางคนอาจเคยได้พระมาในสภาพเดิม ๆ แต่เมื่อเวลาผ่านไปก็มีการทำความสะอาดหรือจัดสภาพใหม่ บางครั้งไม่ได้ถ่ายภาพเก็บไว้ตั้งแต่แรก สุดท้ายสิ่งที่เหลืออยู่จึงอาจเป็นเพียงความทรงจำ… “ตอนที่ได้มา พระเป็นแบบนี้นะ” แต่ภาพถ่ายในวันนั้นไม่มีแล้ว นี่จึงเป็นเหตุผลหนึ่งที่ผมกล้าเขียนในสิ่งที่ผมเห็นจากองค์จริง มาชมด้านหลัง: ด้านหลังเป็นคราบที่เกาะติดแน่นและหนาทึบมาก แทบจะเป็นเนื้อเดียวกันกับเนื้อพระ จะมองเห็น สีขาวนวล...