เปรียบเทียบพระองค์จริง พระสมเด็จขุนอินทร์ประมูล กับภาพจากหนังสือไทยรัฐ เล่มที่ ๒
สิบปากว่า ไม่เท่าหนึ่งตาเห็น
 |
ประโยคนี้น่าจะเหมาะกับบทความนี้ไม่น้อยครับ เพราะครั้งหนึ่งผมเคยนำพระสมเด็จขุนอินทร์ประมูลจากองค์จริง มาเปรียบเทียบกับภาพพระที่ปรากฏอยู่ในหนังสือ สิ่งที่ผมสนใจจึงไม่ได้มีเพียงคำถามว่า พระกรุนี้ทันสมเด็จโตหรือไม่ แต่คือการลองเปิดภาพออกมา แล้วศึกษาด้วยตาของเราเองว่า เมื่อพระองค์จริงอยู่ตรงหน้า รายละเอียดต่าง ๆ ที่เห็นนั้นมีอะไรให้เราตั้งคำถามและเรียนรู้ได้บ้าง พระสมเด็จขุนอินทร์ประมูล พระสมเด็จขุนอินทร์ประมูลเป็นพระกรุที่มีประเด็นให้ศึกษาอยู่หลายด้าน ทั้งเรื่องอายุ การจัดสร้าง พิมพ์ทรง และความสัมพันธ์กับพระสมเด็จในสายต่าง ๆ ในอดีตมีข้อถกเถียงเกี่ยวกับการกำหนดอายุของพระกรุนี้ โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) บทความนี้ผมจึงไม่ได้ตั้งใจจะเป็นผู้ตัดสินข้อถกเถียงดังกล่าว แต่อยากนำ องค์พระจริง ที่เคยมีโอกาสได้ศึกษา มาเปรียบเทียบกับภาพในหนังสือ เพื่อให้เห็นรายละเอียดด้วยสายตาของเราเอง พิมพ์พระประธานฐานหนุน (นิยม) องค์ที่นำมาเปรียบเทียบเป็น พิมพ์พระประธานฐานหนุน (นิยม) เมื่อดูจากองค์จริง สิ่งที่น่าสนใจคือรูปทรงของพระ พิมพ์ทรง รวมถึงรายละเอียดของเนื้อและผิวที่ปรากฏอยู่บนองค์พระ บางอย่างเมื่อเห็นจากภาพถ่ายอาจมองผ่านไปได้ง่าย แต่เมื่อมีองค์จริงให้พลิกดูหลายมุม รายละเอียดเหล่านั้นกลับกลายเป็นคำถามที่น่าสนใจขึ้นมา ลองเทียบกับภาพในหนังสือ ภาพในหนังสือจึงไม่ได้มีหน้าที่เพียงเป็นภาพประกอบ แต่สามารถใช้เป็นอีกหนึ่งจุดเริ่มต้นในการศึกษา เราสามารถลองดูว่า • รูปทรงโดยรวมใกล้เคียงกันหรือไม่
• รายละเอียดของพิมพ์มีจุดสังเกตอย่างไร
• ธรรมชาติของเนื้อและผิวมีลักษณะใด
• ด้านหน้าและด้านหลังมีรายละเอียดอะไรที่น่าสนใจ
• และเมื่อกลับมาดูองค์จริง เราเห็นอะไรเพิ่มเติมจากภาพในหนังสือบ้าง การเปรียบเทียบลักษณะนี้ทำให้การศึกษาพระไม่ได้หยุดอยู่เพียงคำว่า “เขาว่ากันว่า” แต่เราเริ่มตั้งคำถามจากสิ่งที่มองเห็นจริง พิมพ์ พระประธานฐานหนุน
|
 |
ด้านหลัง
ด้านหลังขององค์พระ
อีกส่วนหนึ่งที่ผมตั้งใจนำมาให้ชมคือด้านหลัง
รายละเอียดด้านหลังของพระแต่ละองค์สามารถให้ข้อมูลในการศึกษาได้เช่นกัน ทั้งร่องรอยจากการสร้าง ร่องรอยการเก็บรักษา และธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับองค์พระตามกาลเวลา
แต่เช่นเดียวกับรายละเอียดอื่น ๆ ผมมองว่าควรใช้ข้อมูลเหล่านี้ประกอบกันหลายด้าน ไม่ควรนำจุดใดจุดหนึ่งไปใช้เป็นคำตอบทั้งหมด
แล้วเราควรคิดอย่างไรกับพระกรุนี้?
สำหรับผม พระสมเด็จขุนอินทร์ประมูลยังเป็นพระที่น่าสนใจสำหรับการศึกษา
ไม่ว่าจะเห็นด้วยกับข้อสรุปเรื่องอายุหรือที่มาของพระกรุนี้อย่างไร ตัวองค์พระเองก็ยังมีรายละเอียดทางพิมพ์ทรง ศิลปะ เนื้อหา และธรรมชาติที่น่าสนใจให้ศึกษา
โดยเฉพาะเมื่อเราได้เห็น องค์จริง และมีภาพหรือข้อมูลจากหนังสือมาใช้เปรียบเทียบ
บางครั้งคำตอบอาจยังไม่จบในครั้งเดียว
แต่การได้เห็นของจริง ทำให้เราเริ่มตั้งคำถามได้ดีขึ้น
และเมื่อคำถามดีขึ้น การค้นคว้าของเราก็ละเอียดขึ้นตามไปด้วย
สิบปากว่า ไม่เท่าหนึ่งตาเห็น
แต่หนึ่งตาเห็น ก็ยังไม่เท่ากับการศึกษาอย่างรอบด้าน |

นี่คืออีกหนึ่งองค์ที่ผมขอเก็บไว้เป็นบันทึกการศึกษาใน TeeRelic Siam
💎 พระดี หยิบมาเล่า • ศึกษาจากองค์จริง
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น