เปรียบเทียบ พระองค์จริงของ พระสมเด็จขุนอินทร์ประมูล กับ หนังสือเล่มที่ ๒ จากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ

เปรียบเทียบพระองค์จริง พระสมเด็จขุนอินทร์ประมูล กับภาพจากหนังสือไทยรัฐ เล่มที่ ๒


สิบปากว่า ไม่เท่าหนึ่งตาเห็น



พิมพ์ พระประธานฐานหนุน (นิยม)


ประโยคนี้น่าจะเหมาะกับบทความนี้ไม่น้อยครับ เพราะครั้งหนึ่งผมเคยนำพระสมเด็จขุนอินทร์ประมูลจากองค์จริง มาเปรียบเทียบกับภาพพระที่ปรากฏอยู่ในหนังสือ

สิ่งที่ผมสนใจจึงไม่ได้มีเพียงคำถามว่า พระกรุนี้ทันสมเด็จโตหรือไม่

แต่คือการลองเปิดภาพออกมา แล้วศึกษาด้วยตาของเราเองว่า เมื่อพระองค์จริงอยู่ตรงหน้า รายละเอียดต่าง ๆ ที่เห็นนั้นมีอะไรให้เราตั้งคำถามและเรียนรู้ได้บ้าง

พระสมเด็จขุนอินทร์ประมูล

พระสมเด็จขุนอินทร์ประมูลเป็นพระกรุที่มีประเด็นให้ศึกษาอยู่หลายด้าน ทั้งเรื่องอายุ การจัดสร้าง พิมพ์ทรง และความสัมพันธ์กับพระสมเด็จในสายต่าง ๆ

ในอดีตมีข้อถกเถียงเกี่ยวกับการกำหนดอายุของพระกรุนี้ โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี)

บทความนี้ผมจึงไม่ได้ตั้งใจจะเป็นผู้ตัดสินข้อถกเถียงดังกล่าว

แต่อยากนำ องค์พระจริง ที่เคยมีโอกาสได้ศึกษา มาเปรียบเทียบกับภาพในหนังสือ เพื่อให้เห็นรายละเอียดด้วยสายตาของเราเอง

พิมพ์พระประธานฐานหนุน (นิยม)

องค์ที่นำมาเปรียบเทียบเป็น พิมพ์พระประธานฐานหนุน (นิยม)

เมื่อดูจากองค์จริง สิ่งที่น่าสนใจคือรูปทรงของพระ พิมพ์ทรง รวมถึงรายละเอียดของเนื้อและผิวที่ปรากฏอยู่บนองค์พระ

บางอย่างเมื่อเห็นจากภาพถ่ายอาจมองผ่านไปได้ง่าย แต่เมื่อมีองค์จริงให้พลิกดูหลายมุม รายละเอียดเหล่านั้นกลับกลายเป็นคำถามที่น่าสนใจขึ้นมา

ลองเทียบกับภาพในหนังสือ

ภาพในหนังสือจึงไม่ได้มีหน้าที่เพียงเป็นภาพประกอบ แต่สามารถใช้เป็นอีกหนึ่งจุดเริ่มต้นในการศึกษา

เราสามารถลองดูว่า

• รูปทรงโดยรวมใกล้เคียงกันหรือไม่
• รายละเอียดของพิมพ์มีจุดสังเกตอย่างไร
• ธรรมชาติของเนื้อและผิวมีลักษณะใด
• ด้านหน้าและด้านหลังมีรายละเอียดอะไรที่น่าสนใจ
• และเมื่อกลับมาดูองค์จริง เราเห็นอะไรเพิ่มเติมจากภาพในหนังสือบ้าง

การเปรียบเทียบลักษณะนี้ทำให้การศึกษาพระไม่ได้หยุดอยู่เพียงคำว่า “เขาว่ากันว่า”

แต่เราเริ่มตั้งคำถามจากสิ่งที่มองเห็นจริง

 พิมพ์ พระประธานฐานหนุน





fjie
ด้านหลัง


ด้านหลังขององค์พระ

อีกส่วนหนึ่งที่ผมตั้งใจนำมาให้ชมคือด้านหลัง

รายละเอียดด้านหลังของพระแต่ละองค์สามารถให้ข้อมูลในการศึกษาได้เช่นกัน ทั้งร่องรอยจากการสร้าง ร่องรอยการเก็บรักษา และธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับองค์พระตามกาลเวลา

แต่เช่นเดียวกับรายละเอียดอื่น ๆ ผมมองว่าควรใช้ข้อมูลเหล่านี้ประกอบกันหลายด้าน ไม่ควรนำจุดใดจุดหนึ่งไปใช้เป็นคำตอบทั้งหมด

แล้วเราควรคิดอย่างไรกับพระกรุนี้?

สำหรับผม พระสมเด็จขุนอินทร์ประมูลยังเป็นพระที่น่าสนใจสำหรับการศึกษา

ไม่ว่าจะเห็นด้วยกับข้อสรุปเรื่องอายุหรือที่มาของพระกรุนี้อย่างไร ตัวองค์พระเองก็ยังมีรายละเอียดทางพิมพ์ทรง ศิลปะ เนื้อหา และธรรมชาติที่น่าสนใจให้ศึกษา

โดยเฉพาะเมื่อเราได้เห็น องค์จริง และมีภาพหรือข้อมูลจากหนังสือมาใช้เปรียบเทียบ

บางครั้งคำตอบอาจยังไม่จบในครั้งเดียว

แต่การได้เห็นของจริง ทำให้เราเริ่มตั้งคำถามได้ดีขึ้น

และเมื่อคำถามดีขึ้น การค้นคว้าของเราก็ละเอียดขึ้นตามไปด้วย

สิบปากว่า ไม่เท่าหนึ่งตาเห็น
แต่หนึ่งตาเห็น ก็ยังไม่เท่ากับการศึกษาอย่างรอบด้าน


อ้างอิงจากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐโดย บาราย ฉบับที่ ๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๕ ดูเพิ่มเติมได้ที่ลิงค์นี้ครับ http://thairath.co.th/column/pol/kumpee/306798/ฉบับที่ ๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๕ สมเด็จวัดขุนอินท์-ข่าว

นี่คืออีกหนึ่งองค์ที่ผมขอเก็บไว้เป็นบันทึกการศึกษาใน TeeRelic Siam

💎 พระดี หยิบมาเล่า • ศึกษาจากองค์จริง


ความคิดเห็น